تبلیغات
اگر می خواهی بهترین معلم باشی ،بهترین شاگرد باش
وبلاگافکت نوار وضعیت
تخته سیاه - آموزش خواندن و نوشتن در کلاس اوّل ابتدایی:
وبلاگافکت نوار وضعیت
بازدید : مرتبه
تاریخ : شنبه 20 فروردین 1390
کتاب بخوانیم در سال اوّل شامل چهار بخش است . ساختار انتخابی بر مبنای نیازهای زبانی است .

-امّا کتاب های بخوانیم وبنویسیم دوّم تا پنجم ساختار موضوعی است . ساختار زبانی این کتاب ها نیز در فارسی اوّل حول 8 موضوع : نهادها، بهداشت اخلاق ، دانش و دانشمندان، دین ، ملّی میهنی، طبیعت ،هنر  و ادب شکل گرفته است.

-     بخش نخست نگاره ها :دوازده نگاره برای 4 هفته (مهر ماه)پیش بینی شده است که این بخش در واقع جانشین لوحه ها در کتاب فارسی قبلی می باشد .

-     بخش دوّم : آموزش نشانه های فارسی (1): در این بخش 30 نشانه ی خطّی طی 12 درس و در 12 هفته آموزش داده می شود .

-     بخش سوّم:آموزش نشانه های (2): در این بخش 10 نشانه که عمدتاً حروف عربی  که درجه ی دشواری بیشتری نسبت به بقیّه حروف دارند و عبارتند از : "صـ ص ـ ـــّــ ـ ذ ـ ثـ ث ـ عـ ـعـ ـع ع ـ حـ ح ـ ضـ ض ـ ط ـ غـ ـغـ ـغ غ ـ ظ "

-     بخش چهارم : روان خوانی می باشد .

کتاب بنویسیم :

تمرین های کتاب « بنویسیم » هم زمان با تدریس کتاب بخوانیم انجام می گیرد ، تمرینات کتاب بنویسیم جنبه ی نوشتاری دارد.

وجه تقویت مهارت نوشتن می پردازد که شامل رونویسی ـ املا ـ مرتّب کردن ـ کلمه سازی ـ جمله سازی و .... است.

-     هر صفحه ی کتاب با عنوان سلام و پیام شروع می شود و به یک جمله ی زیبا ختم می گردد . نماد گل هم بیانگر فعالیت یک جلسه در هفته است . جدول خالی عمودی موجود در هر صفحه نشانگر این است که کار دانش آموز در پایان هر روز مورد ارزیابی قرار گیرد .

-     مفاهیمی چون نکات دستوری ، ادبی ، دانشی ، ارزشی و نگرشی و همچنین مهارت های زبانی از قبیل گوش دادن و سخن گفتن ، نوشتن ، واژگان و فعالیت های ویژه مثل بازی ، شعر ، نمایش، باهم بخندیم، روان خوانی ، کتاب خوانی ، جدول ، چیستان ، رنگ کردنی ، و نقّاشی لحاظ شده است .

-     مفاهیم کتاب فارسی سال اوّل (بخوانیم و بنویسیم)؛ مبنای آموزش های زبانی در کتاب فارسی  سال اوّل آموزش نشانه ها و شکل های مختلف آن است و تمامی فعالیت ها و تمرین ها پیرامون آموزش صامت ها و مصوّت های زبان فارسی است.

جدول نشانه های (حروف) الفبای فارسی:

اَ     َ

اِ   ِ ـه ه

اُ    ُ

آ   ا

او   و

ایـ  یـ  ی  ای

بـ  ب

پـ     پ

تـ  ت

ثـ     ث

جـ   ج

چـ  چ

حـ   ح

خـ   خ

د

ذ

ر

ز

ژ

سـ  س

شـ  ش

صـ   ص

ضـ  ض

ط

ظ

عـ   ـعـ   ـع   ع

غـ  ـغـ  ـغ  غ

فـ  ف

قـ   ق

کـ  ک

گـ  گ

لـ  ل

مـ   م

نـ  ن

و

هـ   ـهـ   ـه   ه

یـ       ی

ــّـــ

 

-   حروف یک شکلی : د ـ ذ ـ ر  ـ ز ـ ژ ـ ط ـ ظ ـ و 

-   حروف دو شکلی: ب ـ پ ـ ت ـ ث ـ ج ـ چ ـ ح ـ خ ـ س ـ ش ـ ص ـ ض ـ  ف ـ ق ـ ک ـ گ ـ ل ـ م ـ ن ـ ی

-   حروف چهار شکلی : ع ـ غ ـ ه

-   مصوت های کوتاه : اَ   اِ   اُ

-   مصوت های بلند: آ او ای

-    مصوت های دوشکلی :     اَ   اُ   آ او                    

-   مصوت های چهار شکلی :   ای اِ                                                                   

-   صامت ها : قسمت پایین جدول بالا  که جمعا 31 نشانه می باشد بدون احتساب   ــّـــ

-     هر علامتی روی خطّ زمینه باشد ، حرف (نشانه) است.

-     غ،ق در فارسی یکی تلفّظ می شوند ، مانند: قند، غلام

-     غ، ق در ترکی جدا تلفظ می شوند : مانند ، قند غلام

-     سوال : نشانه « کـ »و« گ » چه مواقعی در کلمات صدای سبک و چه مواقعی صدای سنگینی دارند ؟

-     جواب : هر گاه ما قبل و یا بعد از نشانه های « ک »و« گ » در کلمه یکی از مصوت های ــُـ ، ا ، و بیاید ، ک و گ سبک تلفظ می شوند مانند : ساکت ، گرگان ، گوگرد.

-     هر گاه ما قبل و یا بعد  از نشانه های ک وگ در کلمه یکی از مصوت های ـَــــِــ ایـ بیاید ک وگ سنگین تلفظ می شوند . مانند : اگر ، جنگل ، کریم ، کرمان .

-     واو معدوله:  اگر ما قبل «و» حرف «خ» و ما بعد آن مصوت «آ، ایـ » بیاید  ، نوشته می شود ولی خوانده نمی شود به او «واو معدوله» می گویند .

استثناها:

1.           هر گاه مصوت «ایـ » قبل از صامت «یـ » در کلمه ای بکار رود در نوشتن حذف می شود . مانند :خیار ـ سیاه

2.          هر گاه صامت «یـ» قبل از مصوت «ایـ » در کلمه ای بکار رود هر دو را می نویسیم ؛ مانند : پایین ـ آیین ـ بیایید

-     از کتاب بخوانیم 12 نگاره مفصلاً توضیح داده خواهد شد و سپس جدول حروف الفبای فارسی شرح داده خواهد شد .

-     آموزش جدول حروف الفبای فارسی «نشانه ها»:

کودکان ما نخست جنبه ی گفتاری زبان را می آموزند و سپس با آموزش آگاهانه به اصول حاکم بر نظام الفبایی زبان پی می برند.

1.          ویژگی های خط فارسی:

خط فارسی دارای 32 حرف یا علامت یا شکل می باشد :

الف ـ ب ـ پ ـ ت ـ ث ـ ج ـ چ ـ ح ـ خ ـ د ـ ذ ـ ر ـ ز ـ ژ ـ س ـ ش ـ ص ـ ض ـ ط ـ ظ ـ ع ـ غ ـ ف ـ ق ـ ک ـ گ ـ ل ـ م ـ ن ـ و ـ ه ـ ی ـ   ّ/ء

2.          زبان فارسی دارای 29 واج (صدا) است.

3.          سه مصوّت کوتاه (اَ  اِ   اُ )

4.          سه مصوُت بلند (آ او ای )

5.          23 صامت (ب ـ پ ـ ت ـ ث ـ ج ـ چ ـ ح ـ خ ـ د ـ ذ ـ ر ـ ز ـ ژ ـ س ـ ش ـ ص ـ ض ـ ط ـ ظ ـ ع ـ غ ـ ف ـ ق ـ ک ـ گ ـ ل ـ م ـ ن ـ و ـ ه ـ ی)

6.          حروفی که هر کدام فقط یک صدا دارند .( ب پ ج چ خ د ر ژ ش ف ک گ ل م ن )

7.          حروفی که چند شکل از آنها صدای یکسان دارند ( ت=ط ) ( ث=س=ص ) ( ح=ه ) (ذ=ز=ض=ظ ) ( غ=ق ) 5 گروه هستند.

8.          حروفی که برعکس ردیف 7 هستند ، هر یک از آنها در مقابل چند صدا قرار می گیرند:

این حروف عبارتند از(و ـ ه ـ ی )

الف. مثال برای « و »:  

گاو ـ ورزش ( صدای صامت « و » )

دود ـ گردو (صدای مصوت «او»)

خوش ـ خود (صدای مصوت «اُ»)

نو ـ جو (صدای مصوت «او»)

خویش ـ خواهش صدایی ندارد و خوانده نمی شود ، چون از استثنا ها ، (واو معدوله) هستند .

ب. مثال برای حرف « ه »:

در کلمات : مه ـ به به ـ کوه ـ ماه (صدای صامت « ه=ح » )

در کلمات : خانه ؛ نامه ، کوزه ، میوه ، (صدای مصوت «اِ»)

پ . مثال برای حرف « ی »:

در کلمات : سیب ـ قوری ـ سینی (صدای مصوت «ای»)

در کلمات : یک ـ سایه ـ چای (صدای صامت «ی»)

توضیح : هر بخش از کلمات همیشه دارای یک مصوت است و این موصت هم یا صدای اوّل و یا دوّمین صدای بخش است . مثال : اَنار ، سَبَد

·       نام گذاری مصوّت ها و صامت ها  در جدول حروف الفبای فارسی(نشانه ها ):

1.    نام گذاری مصوّت ها :

-     مصوت ها دو دسته هستند ، مصوت های بلند : «آ،او، ای» ، مصوّت های کوتاه: «اَ َ ، اِ ِ، اُ ُ »

الف. مصوت های دوشکلی: «اَ ـَ ، اُ ـُ ، آ ا ، او و»؛

-     مصوت «اَ» دارای دو شکل است ، «اَ» اول ، «ـَـ»غیر اول ، مثال : اَبر ـ دَریا.

-     مصوت «اُ» دارای دو شکل است، «اُ» اول ، «ــُـ» مثال : اُردک ، سُرخ

-     مصوت «آ» دارای دو شکل است، «آ» اول ؛ «ا» غیر اول ، مثال: آب . باران

-     مصوت «او» دارای دو شکل است ، «او» اول ، «و» غیر اول ، مثال : او ـ پارو

ب .مصوت های چهار شکلی(اِ ـِـ ـه ه ،ایـ یـ ی ای):

-     مصوت «اِ» دارای چهار شکل است:«اِ» اول ،«ــِـ» وسط «ـه» آخرین چسبان ، «ه» آخر تنها(غیر چسبان )

مثال : اِمروز  ، کِتاب ، خانه، میوه

-     مصوت «ای» دارای چهار شکل است : «ایـ» اول ، «یـ » وسط ، «ی» آخر و «ای» آخر تنها (غیر چسبان)

مانند : ایران ، سینی ، زری ، لانه ای

2.    نام گذاری صامت ها :

الف: صامت های کی شکلی(د ذ ر ز ژ ط ظ و) 8 تا ، که در هر جای کلمات بیایند به همین شکل نوشته می شوند .

ب: صامت های دو شکلی (بـ ب ، پـ پ ، تـ ت ، ثـ ث،چـ چ، حـ ح،خـ خ،سـ س ،شـ ش ، صـ ص ،ضـ ض،فـ ف،قـ ق،کـ ک،گـ گ، لـ ل ، مـ م ، نـ ن، یـ ی )20 تا ، که به صورت «آخر» و «غیر آخر » نام گذاری می شوند . اگر در آخر کلمه بیایند شکل «آخر» و اگر در وسط و یا غیر از آخر بیایند شکل «غیر آخر » نوشته می شوند.

پ:صامت های چهار شکلی(عـ ـعـ ـع ع، غـ ـغـ ـغ غ،هـ ـهـ ـه ه) :

که موقع خواندن به صورت «غیر آخر» ، «وسط »،  «آخر چسبان» ، «آخر تنها»(غیر چسبان) می باشد.

«صامت های «ع ،غ» با مصوت ها صدا دار می شوند .

-     واژه ی «روش»: روش عبارت است از انتخاب راهی که بتواند ما را در کمترین مدّت با توجه به امکانات موجود به هدف معین برساند .

-     واژه فارسی: زبان رسمی کشور مان است زبان وسیله ای است برای تفهیم و تفاهم و ایجاد ارتباط.

-     لهجه: اختلافِ تلفظ کلمات در بین مردم مناطق یک کشور را لهجه می گویند .

-     گویش :  در هر زبانی در محدوده ی کاربُرد خودش ، گونه های مختلفی است . این اختلاف گونه را گویش می گویند.

3.    رشد :

رشد به مجموعه تغییرات جسمی روانی گفته می شود که در طول زندگی حاصل می شود .

انواع مختلف رشد :

1.                رشد هوش

2.                رشد عاطفی (بارزترین نشانه ی رشد  عاطفی ، آرامش خاطر و اعتماد و به نفس است)

3.                رشد جسمانی (سلامتِ حواس پنجگانه) خیلی مهم است .

رشد جسمانی :

1.                سلامتی حس بینایی (بزرگترین منبع اطلاعات است)83 %

2.                سلامتی شنوایی (لازمه ی سخن  گفتن شنیدن است ، شنیدن پیش نیاز است اگر نشنود لال است)11 %

3.                سلامتی بویایی(بوی خوش ـ بد)5/3%

4.      سلامتی حس لامسه(نرمی ـ زبری)5/1%

5.   سلامتی حس چشایی (مزه ها: شوری ، شیرین، تلخی، ترش)1%      ـــــــــــ

                                                                              جمع       100 % 

حروف غُنه: نشانه های «ن»،«م» را دماغی یا خیشومی گویند.

یعنی وقتی این نشانه ها تلفّظ می کنیم ، صدایشان از دماغ می آید.

در کلمات نرمی ـ منبع ـ (دماغ خود را بگیریم احساس می شود.)

-     طول تارهای صوتی زنان           19 میلی متر است = صدا  زیر

-     طول تارهای صوتی مردان          24  میلی متر است = صدای بم

·       عوامل موثر در زبان آموزی :

1.                تجربه                  2. تفکر                             3. رشد

1)                تجربه : تجربه پایه و اساس یادگیری انسان است و 2 نوع است :

الف) تجربه ی مستقیم (دست اوّل)

ب)تجربه ی غیر مستقیم(دست دوّم)

- تجارب مستقیم ، از طریق دست زدن ، لمس کردن اشیا حاصل می شود.

دامنه تجارب مستقیم وسیع تر است .

    مثال : بچه در 2 هفتگی می شنود .

         بچه در 11 ماهگی سخن می گوید .

     بچه در 8 ماهگی حرکت می کند .

-     تجارب غیر مستقیم : بوسیله ی دیگران تجربه شده ، ما آن را از طریق خواندن و شنیدن کسب می کنیم .

2)                تفکر:«حدیث : یک ساعت تفکر از 70 ساعت عبادت افضل است»

-     تفکر جدا از صحبت امکان ندارد.

یعنی:(وقتی صحبت می کنیم، فکر می کنیم و بر عکس وقتی فکر می کنیم، صحبت می کنیم).

پیاژه: تفکر بر زبان مقدّم است.

ویگوتسکی: زبان بر تفکر مقدّم است.«بر خلاف پیاژه»

لِنه برگ: پس از سنّ 18 ماهگی تا سن بلوغ اگر زبان تقویت نشود دیگر قابل علاج نیست.

-     هدف های دوره ی آمادگی : 

1.          پرورش دقت شنوایی برای تشخیص صدای نشانه ها « حروف »،بخش های کلمه ها .

2.          پرورش دقت بینایی به منظور آماده شدن چشم ها از لحاظ خواندن خط فارسی و تمرین حرکت آن از راست به چپ و از بالا به پایین با کمک تصویر ها و نگاره ها و شناخت رنگهای اصلی و حرکت فلش «نقطه شروع و خاتمه» جهت آمادگی به انجام تکالیف زیر نویس های کتاب بنویسیم.

3.          شناخت خصوصیات جسمی ـ عاطفی و روانی کودک «وابستگی به مادر

4.          پرورش نیروی گویایی کودک و کشف ضعف آن ها و رفع این نقایض

·از هم وظایف معلم کلاس اوّل ابتدایی در دوره ی یک ماهه آمادگی«در مهر ماه»:

از وظایف معلّم عبارتند از :

1.             محیط آموزشی باید محیط گرم ، عاطفی و صمیمانه باشد تا کودک احساس امنیت کند و میل به تحرک و کنجکاوی و یادگیری در او تقویت گردد.

2.             شرایط لازم برای به کارگیری توانایی جسمی و روانی کودک ایجاد گردد تا زمینه ی لازم را برای انجام فعالیت های بدنی و ذهنی در جریان آموزشی فراهم نماید .

3.             فراهم نمودن شرایطی به منظور  تقویت و گسترش رفتارهای مناسب چون درست نشستن و بر خاستن ، مرتب بودن ، به موقع سخن گفتن ، دقت و توجه داشتن و به موقع ساکت بودن و ....

4.             گسترش توانایی های لازم برای انجام مسئولیت های فردی و تقویت میل به همکاری با دیگران و نحوه ی استفاده ی صحیح از کتابهای درسی و کمک آموزشی.

5.             فراهم کردن شرایط مناسب برای سخن گفتن ، گوش دادن به منظور توسععه توانایی درک و فهم و گنجینه ی لغات از طریق مشاهده تصویر ها و نگاره ها و کارت های آموزشی و صداهای هم آغاز و هم پایان.

6.             مشخص کردن نقیصه های بینایی ـ شنوایی و تلاش در جهت بر طرف کردن آن با کمک اولیای کودک.

7.             افزایش دقت بینایی و شنوایی و گسترش میدان دید از طریق  توجه کردن به تصاویر ها و حرکت چشم از راست به چپ.

8.             استفاده از محسوسات و ملموسات با توجه به وضعیت هوش و ذهن کودک .

9.             استفاده از وسایل آموزشی به ویژه فیلم های مناسب به منظور توسعه ی درک و فهم و خزانه لغات .

10.            تحرک حس کنجکاویی برای خواندن کتابهای درسی و غیر درسی و لذت بردن از آنها .

11.            تشویق کودک به خواندن و تفسیر کردن تصویر «تصویر خوانی» تا زمینه لازم برای خواندن علایم قرار دادی «خطّ» برایش آسان گردد.

12.            به طور مداوم از  دانش آموزان ارزشیابی به عمل آورد ، تا بر اساس یادگیری های قلبی «شناخت شناسی» و مرتبط ساختن برنامه های آتی برای آنان تنظیم گردد.

3)  خواندنخواندن سوّمین رکن زبان آموزی است»

-     در اهمیت خواندن این بس که خداوند متعال به پیامبر عظیم الشان اسلام « ص » توسط حضرت جبرئیل امین سلام ا... می فرماید : اِقراء با سم رَبکَ الذی خَلَق « بخوان به نامِ پروردگارت که ترا خلق کرده است . »

-     خواندن مهمترین وسیله آموزش  است باید از طریق آموزشِ  مستقیم صورت گیرد و خواندن مقدم بر نوشتن است و صد درصد اکتسابی است.

مثال: قرآن خواندن افراد بی سواد.

-     دشواریهای عمل خواندن: برای این که کودکان« فراگیران »کلمه ای را بخوانند باید:

1.          نخست شکل کلمه را بشناسد . مثال : آب ، book،

2.          دوم خوب تلفّظ کنند.

3.         سوم نحوه ی نوشتن کلمه را ببینند.(حرکت فلش)

4.          چهارم معنی و مفهوم آنرا بدانند. (کاربُرد شان را بدانند تا راهبردی کنند)

سئوال : اکثر بچّه ها می خوانند ولی نمی فهمند!

-     علل نا آشنا بودن کلمات ، یا مشکل است یا نا آشنا!

                                        یا تلفّظ نا آشناست !

                                        یا معنی و مفهوم نا آشناست!

                                        یا طرز نوشتن را یاد نگرفته و نا آشناست!

                                        یا ترکیبی و تلفیقی از موارد نا آشناست !




طبقه بندی: اموزشی، 
ارسال توسط م منصوری
آرشیو مطالب
نظر سنجی
شماچه راه های را برای افزایش اطلاعات آموزگاران مفید تر میدانید





امکانات جانبی

شارژ ایرانسل

دانلود

دانلود

دانلود

قالب وبلاگ

اخبار سینما

خرید پستی

شادشاپ

فروشگاه اینترنتی ایران آرنا