معاون آموزش ابتدایی وزیر آموزش و پرورش به تشریح اهداف و ضرورت‌های افزودن یك‌سال تحصیلی به طول دوره دبستان پرداخت و با اشاره به قطعی بودن اجرای این طرح، تأكید كرد كه طرح مذكور در سال تحصیلی جدید اجرا نمی‌شود.به گزارش خبرنگار اجتماعی باشگاه خبری فارس «توانا»، در آذرماه 88 و در شرایطی كه حدود یك‌ماه از قرار گرفتن حمیدرضا حاجی‌بابایی رئیس فراكسیون فرهنگیان مجلس بر صندلی مسند آموزش و پرورش گذشته بود، طرح تغییر نظام آموزشی كشور به دو دوره 6 ساله مطرح و اعلام شد كه بر اساس این طرح، دوره ابتدایی از 5 سال به 6 سال تغییر می‌یابد.

این خبر كه در زمان انتشار آن، همه و به خصوص بزرگترها را به یاد نظام آموزشی سال‌های پیش از دهه 50 انداخته بود، واكنش‌های مثبت و منفی و سؤالات متعددی را به وجود آورد كه ماهیت و شكل ساختار جدید دوران تحصیل چیست و اساساً هدف از چنین اقدامی چیست؟

از آن تاریخ تاكنون بحث‌ها و اظهارنظرهای مختلفی با رویكرد مثبت و منفی درباره این طرح صورت گرفته و از سویی، وزیر و مسئولان وزارت آموزش و پرورش نیز، علی‌رغم وجود دیدگاه‌های گوناگون در میان آنها، سعی در توجیه و تبیین دلایل و ضرورت‌های تغییر نظام آموزشی به این شیوه داشته‌اند.

اخیراً طرح تغییر نظام آموزش و پرورش به صورت "3،3،6 " (6 سال ابتدایی، 3 سال متوسطه اول، 3 سال متوسطه دوم) به عنوان بخشی از سند ملی آموزش و پرورش به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسیده و اجرای آن قطعی شده است؛ به همین دلیل و با توجه به سؤالات متعددی كه پیش روی جامعه به ویژه خانواده‌های دانش‌آموزان ابتدایی وجود دارد، به گفت‌و‌گو با فاطمه قربان معاون آموزش ابتدایی وزیر آموزش و پرورش نشستیم و ضرور‌های این اقدام و نیز زمان اجرای ساختار جدید را از وی جویا شدیم.

***

فاطمه قربان در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی باشگاه خبری فارس «توانا» با اشاره به اهداف طراحی ساختار جدید نظام آموزش و پرورش و 6 ساله شدن دوره ابتدایی گفت: ساختار «3،3،6» از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسیده اما سال تحصیلی استقرار و اجرای آن معین نشده است اما مسلماً این ساختار در سال تحصیلی 91 ـ 90 اجرا نمی‌شود، به دلیل آنكه برای اجرا نیازمند فراهم‌سازی مقدماتی هستیم، هرچند اصل موضوع مصوب و قطعی شده است.

وی ادامه داد: در هر صورت از هر سالی كه قرار باشد این طرح را اجرا كنیم آمادگی كامل را داریم، چرا كه از زمان تصویب طرح ناچار بودیم در رابطه با فضاهای آموزشی، تجهیزات، نیروی انسانی و محتوای آموزشی دوره ابتدایی برنامه‌ریزی كنیم و البته این كار را نیز انجام داده و آماده اجرای طرح در زمان اعلام شده هستیم.

* خانواده و دانش‌آموز اهمیت "مهارت‌آموزی " را بهتر درك می‌كنند

معاون آموزش ابتدایی وزیر آموزش و پرورش در رابطه با اهداف و فواید اجرای این ساختار و 6 ساله شدن دوره ابتدایی گفت: تحول در آموزش و پرورش به عنوان دستگاه انسان‌ساز تنها به یك یا دو بخش بستگی ندارد و باید درتمام ابعاد از جمله "ساختار، محتوا، روش‌ها، تجهیزات و نیروی انسانی " لحاظ شود تا انسان مدنظر در افق 1404 تربیت شود.

قربان اظهار داشت: بر این اساس این طرح مدنظر قرار گرفت و حُسن آن نیز این است كه دوره اول آموزش كودكان (دبستان) دوره‌ای است كه دانش‌آموز را برای كسب مهارت‌های زندگی اجتماعی آماده می‌كنیم تا بتواند زندگی مطلوب را كه همان زندگی عجین با آداب و مهارت‌های اسلامی است، تجربه كند.

وی افزود: اگر بخواهیم چنین موضوعی را به دانش‌آموز بیاموزیم، 6 ساله شدن دوره ابتدایی حاكی از این است كه توجه برنامه‌ریزان نسبت به ضرورت آموزش مهارت‌های اجتماعی بیشتر است و هم خانواده و هم دانش‌آموز اهمیت این دوره را بهتر درك می‌كنند.

* نگاه‌ها در راهنمایی و دبیرستان عمدتاً «آموزشی» است تا «پرورشی»

قربان عنوان كرد: دانش‌آموز ابتدایی به محض اینكه دوره دبستان را پشت سر گذاشته و وارد متوسطه اول (راهنمایی) می‌شود، پس كسب مهارت‌های عمومی و دانش عمومی در دوره متوسطه دوم عمدتاً‌ به دنبال آموزش‌های تخصصی می‌رود و شرایط به گونه‌ای می‌شود كه هم دانش‌آموز و هم مدرسه كمتر به مسائل تربیتی و مهارتی توجه می‌كنند و نگاه‌ آنها یك نگاه آموزشی می‌شود تا یك نگاه پرورشی.

معاون آموزش ابتدایی وزیر آموزش وپرورش تصریح كرد: بر این اساس اگر ساختار «3،3،6» محقق شود، حداقل به مدت "یك‌سال " فرصت بیشتری می‌یابیم تا وقت بیشتری را به مسائل تربیتی و مهارتی دانش‌آموزان اختصاص دهیم، یعنی تمام مسائلی كه مربوط به تربیت «انسان» به معنای واقعی آن می‌شود.

* امكان «انتخاب رشته» واقع‌بینانه در دبیرستان با 6 ساله شدن ابتدایی

وی خاطر نشان كرد: سن 4 سال تمام و 5 سال تمام برای آموزش‌های «پیش‌دبستانی» تعریف شده است و از 6 سال تمام دوره ابتدایی آغاز می‌شود؛ در گذشته نیز تا 10 سال تمام به دوره ابتدایی اختصاص داشته است اما در حال حاضر و با اجرای این طرح تا 11 سال تمام به آموزش‌های دبستانی اختصاص می‌یابد.

قربان ادامه داد: پس از این دوره، سه سال به دوره متوسطه اول اختصاص می‌یابد كه این دوره نیز عمدتاً‌ یك دوره عمومی است و پس از آن در دوره سه ساله متوسطه دوم شخصیت دانش‌آموز شكل می‌گیرد و چون پیش از آن فرصت بیشتری داشته و موفق شده است تا مهارت‌ها و توانمندی‌های خود را بیشتر و بهتر بشناسد بنابراین می‌تواند رشته تخصصی خود را بهتر و واقع‌بینانه‌تر انتخاب كند.

* در مسیر حركت به سمت سن نوجوانی نه تنها یك سال حتی ماه‌ها و روزها نیز تأثیر دارد

معاون آموزش ابتدای وزیر آموزش و پرورش در رابطه با تأثیر افزوده شدن یك سال به دوره ابتدایی و مهارت‌آموزی گفت: در مسیر حركت به سمت سن بلوغ و نوجوانی نه تنها یك سال حتی ماه‌ها و روزها نیز تأثیر دارد و از جهت جسمانی، رفتاری و اخلاقی تأثیرات شگرفی برروی دانش‌آموزان ملاحظه می‌شود و شرایط مانند دوره ابتدایی نیست كه تأثیرات رفتاری به فاصله دو تا سه سال بروز و ظهور یابد، بنابراین اگر یك سال به دوره ابتدایی افزوده شود، دانش‌آموز فرصت بیشتری برای كسب مهارت‌های زندگی اجتماعی و تعامل با دیگران خواهد داشت و كسی نیز از او توقعی ندارد كه وارد آموزش‌های تخصصی شود.

وی در ادامه با اشاره به اجرای طرح "ارزشیابی توصیفی " در دوره ابتدایی از سال‌های گذشته اظهار داشت: این انتظار وجود دارد كه همزمان با گسترش ارزشیابی توصیفی و هم‌سو با اهداف طرح 6 ساله شدن دوره ابتدایی، مدیران و معلمان این مقطع بتوانند ضرورت مهارت‌آموزی و تعامل بهتر با اجتماع را در كلاس‌های درس به خوبی تبیین كنند و جمع‌بندی ما نیز این است كه با این ساختار، كارهای تربیتی پررنگ‌تر و اولویت‌دارتر دنبال می‌شود.

* وزن دوره 6 ساله ابتدایی با متوسطه اول و دوم برابری خواهد كرد

قربان در خصوص مطالعات صورت گرفته بر روی این طرح گفت:‌ با توجه به وجود سه دوره تحصیلی در نظام آموزش و پرورش تاكنون توجه چندانی از نظر «فضا، تجهیزات و ساماندهی نیروی انسانی متخصص» به دوره ابتدایی نمی‌شد و به جثه دانش‌آموز نگاه می‌كردند و این‌طور تصور می‌كردند كه اگر دانش‌آموز ابتدایی تنها خواندن و نوشتن و حساب كردن را بیاموزد كافی است و نگاه تخصصی و مهارتی در این دوره ضرورت چندانی ندارد.

وی تأكید كرد: با استقرار ساختار جدید همه متوجه می‌شوند كه دوره 6 ساله ابتدایی از جهت وزن و جایگاه با دوره متوسطه اول و دوم (راهنمایی و دبیرستان) برابری می‌كند و حتی سهم بیشتری نیز در زمینه تعلیم و تربیت دانش آموزان خواهد داشت بنابراین همه باید به این باور برسند كه برای تربیت نیروی متخصص و متعهد در جامعه توجه به ابتدای مهمترین اصل آموزش و پرورش است و اگر اینگونه شود، قطعاً در دوره‌های تحصیلی بعدی هیچ مشكلی وجود نخواهد داشت.