تبلیغات
اگر می خواهی بهترین معلم باشی ،بهترین شاگرد باش
وبلاگافکت نوار وضعیت
تخته سیاه - نقش كرم خاكی در طبعیت
وبلاگافکت نوار وضعیت
بازدید : مرتبه
تاریخ : یکشنبه 1 خرداد 1390

درعلوم پایه چهارم  دربخش بی مهرگان صحبت  از کرم خاکی می شود سوالی طرح شده است که کرم خاکی چه فایده هایی دارد ؟

درادامه این مطلب با نقش های کرم خاکی  بیشتر آشنا خواهید شد .

در طبقه‌بندی جانوران که در آغار قرن ۱۹انجام گرفت، تمامی جانورانی که دارای بدنی دراز و فاقد ضمایم واضح بودند به کرم‌ها موسوم شدند. این جانوران به علت داشتن یک انتهای قدامی یا سر که دارای اندام‌های حسی است و به قصد برخورد و روبرو شدن با محیط به طرف جلو حرکت می‌‌کنند و یک انتهای خلفی یا دم، با اسفنج‌ها و مرجان‌ها و شانه‌‌داران اختلاف و تمایز دارند. در واقع رده کمتاران، رده‌‌ای از کرم‌ها هستند که به صورت حلقوی هستند که در هر حلقه چندین تار دارند. کرم‌های خاکی نمونه‌ای از این رده هستند. از کرم‌های خاکی بزرگ، «لومبریکوس ترستریس» نمونه جالبی است که ممکن است به درازای ۳۰ سانتی متر و به قطر ۹ میلی متر رشد کند. کرم‌های خاکی در بیشتر خشکی‌های کره زمین، جزایر، اقیانوس‌ها و نواحی مجاور قطب شمال زندگی می‌کنند. کرم‌های خاکی دارای خانواده‌های فراوانی هستند که گسترده‌ترین آنها خانواده ‏Lumbericidae‏ با بیش از ۱۶۰ گونه و با طول ۲ میلی متر تا ۳۰ سانتی متر است و بزرگ‌ترین آنها که به 3 متر می‌رسد، ‏Megascolecidae‏ استرالیایی با نام علمی ‏Megascolides australis‏ است.‏

کرم‌‌های خاکی جانورانی هستند که دارای بدنی نرم هستند و بدن آنها به بند‌هایی تقسیم شده است. آنها استخوان ندارند و معمولاً دراز و پوستی هستند. کرم‌‌ها از گوناگونی زیادی برخوردارند. آنها در زمین می‌خزند. کرم‌‌های خاکی در هر جایی یافت می‌‌شوند و طول آنها معمولاً بیشتر از 3 سانتی متر است. آنها بیشتر به رنگ صورتی قهوه‌ای یا صورتی تیره هستند. بدن این کرم، استوانه‌ای دراز و به طور واضح در دو انتها نازک و باریک است. سطح شکمی آن پهن و رنگ پریده‌تر از سطح پشتی و سطح پشتی تیره است. سر مشخص و متمایزی در حیوان وجود ندارد. بدن یک کرم بالغ به ۸۰ تا ۱۰۰ قطعه حلقه‌ای شکل که به وسیله شیارها مجزا است، تقسیم شده است. دهان کرم در حلقه اول است و به وسیله یک قطعه گوشتی به نام پیش دهان آویزان است. مخرج آن بیضی شکل و به طور عمودی در حلقه آخر قرار دارد. روی حلقه‌های ۳۱ تا ۳۷برآمدگی غده‌ای واضحی به نام «کمربند تناسلی» دیده می‌‌شود. کمربند تناسلی ماده سازنده پیله را که محتوی تخم است ترشح می‌‌کند.‏

در هر حلقه به جز اولی و آخری، ۴ جفت تار موی مانند کوچک وجود دارد که در سطح شکمی و جانبی مختصر برجستگی پیدا کرده است. هر تار عبارت است از یک میله کیتینی نوک تیزی است که در یک کیسه اپیدرمی مخصوص واقع در درون دیواره بدن جای گرفته است. تار می‌‌تواند به وسیله عضلات منقبض کننده در هر جهت حرکت کند، امتداد یابد یا عقب کشیده شود و تارها در موقعی که کرم در سوراخش قرار دارد یا روی زمین حرکت می‌‌کند نقش گیره یا میخ را انجام می‌دهند.‏

کرم‌های خاکی بیشتر اوقات خود را در زیر زمین سپری می‌کنند. آنها در خاک زندگی می‌کنند که این بخش زیادی از زندگی و مرگ موجودات را در برمی‌گیرد. معمولاً کرم‌های خاکی نزدیک سطح زمین زندگی می‌کنند. هنگامی که هوا خیلی گرم یا بسیار سرد می‌شود، آنها به نقاط عمیق‌تر می‌روند. این عمل آنها را از سرما و گرما حفظ می‌کند. کرم‌های خاکی از روشنایی روز دوری می‌جویند. این موجودات فقط هنگام شب به سطح زمین می‌آیند تا تغذیه کنند یا از فضولاتی که ممکن است با خود دارند رهایی یابند. آنها فقط زمانی هنگام روز به سطح خاک می‌آیند که سوراخ‌هایشان دچار آبگرفتگی شود. ‏

همچنان که یک کرم خاکی عمل حفر کردن را در خاک انجام می‌دهد، برخی از نمونه‌های آن را می‌خورد و این نیز اغلب خاک‌هایی را در بر می‌گیرد که مواد گیاهی از بین رفته را در خود دارد. کرم خاکی می‌تواند این مواد گیاهی را تغذیه کند. آن چه که این موجود خاک زی در پشت سر خود بر جای می‌گذارد، اغلب خاک بسیار خوبی برای رشد گیاهان است. ‏

ما معمولاً به کرم‌های خاکی توجه نمی‌کنیم اما آنها برای خاک‌هایی که ما به مصرف می‌رسانیم بسیار مهم هستند. همچنان که این موجودات در خاک‌های زیر زمین حرکت می‌کنند، باعث انتقال و مخلوط شدن هوا با خاک می‌شوند. این هوا رشد گیاهان موجود در خاک را آسان‌تر می‌سازد. کرم‌های خاکی به پوسیدن مواد در خاک کمک کرده و برای بسیاری از جانوران غذا فراهم می‌کنند. اگر شما تا به حال ماهیگیری کرده باشید، احتمالاً دیده‌اید که ماهی‌ها در جستجوی کرم‌ها هستند یا شاید تا به حال مشاهده کرده‌اید که یک سینه سرخ چگونه یک کرم خاکی را از زمین بیرون می‌کشد.‏

کرم‌های خاکی روزانه به اندازه وزنشان خوراک می‌خورند و بیرون می‌‌دهند و این کودی بی همتا برای تقویت خاک به شمار می‌رود. از سودمندی‌های دیگر آنها این است که آنها با سوراخ کردن زمین آب و هوا را در زمین پخش می‌کنند و این برای رشد گیاهان بسیار سودمند است.‏

آزمایش‌های انجام شده روی خاک در ‏Eburnean‏ نشان داده است که خاک‌های قالب‌ریزی شده توسط کرم‌های خاکی به طور میا نگین تا حداکثر پنج برابر بیشتر از خاک‌های معمولی دارای پتاسیم هستند. خاکی که از لوله گوارش کرم عبور کرده باشد تقریباً ۷برابر بیشتر نیتروژن خواهد داشت.

عمل کرم خاکی فقط مانند یک دستگاه زهکشی خوب بهبود بخشیدن به فرایند گردش آب و هوا نیست، بلکه مواد معدنی و آلی را نیز مخلوط می‌کند. همچنین آنها کارخانه‌های بسیار کوچک کودسازی هستند که بدون هیچ هزینه‌ای برای کشاورز به کار خود ادامه می‌دهند.

این عمل بدون نیاز به سوخت فسیلی انجام می‌شود و هیچ حمل و نقلی در آن دخیل نیست. اما با وجود همه پدیده‌های حیاتی خاک، آنها مخلوقات حساسی هستند و در مقابل کاربرد سموم و کودهای مهاجم شیمیایی زنده نخواهند ماند.‏

ریشه‌ها اغلب، سوراخ‌ها را تعقیب می‌کنند و از مواد غذایی در دسترس، در گوشه و کنار خود تغذیه می‌کنند. یک حقیقت شگفت انگیز این است که ریشه‌ها اغلب به اندازه۲میلی متر درجستجوی قالب کرم (مسیر حفر نقب کرم) هستند. حتی اگر ریشه مجبور به رشد به سمت بالا باشد این اتفاق رخ می‌دهد. علت آن است که کرم‌های خاکی (یا میکروب‌های موجود در داخل روده آنها) غلظت فاکتورهای رشد و ویتامین‌ها را در تونل (نقب) افزایش می‌دهند. ‏

نقب‌های زیرزمینی کرم‌های خاکی به افزایش کانی‌های لایه ‏A‏ نسبت به لایه‌های ‏B‏ و ‏C‏ کمک می‌کند. ضمناً لایه‌های تحتانی با مواد آلی لایه‌های فوقانی ‏A‏ و ‏O‏ غنی می‌شوند. این در هم آمیزی به علاوه افزایش اکسیژن و نفوذ آب به لایه‌های پایینی، ضخامت خاک‌های فوقانی را افزایش می‌دهد.‏

کرم‌های خاکی در خاک عملکردهای منحصر به فردی دارند. نقب‌های بزرگ آنها اجازه می‌دهد که آب باران به راحتی وارد خاک شود و میزان سرعت نفوذ آب در خاک افزایش یابد. این مانع از شستشوی خاک می‌شود و به آب اجازه می‌دهد تا وارد ناحیه ریشه‌ها شود و مورد استفاده گیاهان قرار گیرد. نقب‌های آنها همچنین اجازه می‌دهد که ریشه‌های گیاهان به راحتی از خلال خاک عبور کند و به فضای جدیدی راه یابد، خاک‌هایی که توسط کرم‌های خاکی عمل آمده باشند دارای ساختار گل مانند پایداری هستند که احتمال جابجایی آن توسط باد کمتر است. ‏

نقش کرم‌های خاکی به همان اندازه دارای ویژگی‌های منفی نیز است. در مناطق خاصی گونه‌هایی معرفی شده است که بر سر کرم‌های خاکی بومی رقابت دارند. این مسئله زندگی توفیق آمیز، بلکه بقای گونه‌های بومی را با مشکل رو به رو می‌سازد. لذا در بسیاری اوقات گونه‌های بومی در مناطق مجزای کوچکی به سر می‌برند. بسیاری از کرم‌های خاکی که ما می‌بینیم در اروپا معرفی شده‌اند. این لزوماً یک رویه منفی نیست اما مشکلاتی را هم به دنبال دارد. یک مثال توده فضله‌ای است که مربوط به ‏Lumbricus terrestris‏ در غرب کانادا است که باعث شده خاک‌هایی با موادی با منشاء آهکی چیره شوند. نقب زنی‌های عمیق این گونه توده‌های فضله سفت به هم چسبیده‌ای می‌سازد. این نقب‌زنی‌ها، زیر خاک (‏Subsoil‏) سفت را در معرض خشک و خیس شدن قرار می‌دهد که این ماده را بسیار سخت می‌کند.‏
منبع : رامین مرادی(وكام)



طبقه بندی: اطلاعات عمومی، 
ارسال توسط م منصوری
آرشیو مطالب
نظر سنجی
شماچه راه های را برای افزایش اطلاعات آموزگاران مفید تر میدانید





امکانات جانبی

شارژ ایرانسل

دانلود

دانلود

دانلود

قالب وبلاگ

اخبار سینما

خرید پستی

شادشاپ

فروشگاه اینترنتی ایران آرنا