تبلیغات
اگر می خواهی بهترین معلم باشی ،بهترین شاگرد باش
وبلاگافکت نوار وضعیت
تخته سیاه - نقش بازى در آمادگى کودکان براى دبستان
وبلاگافکت نوار وضعیت
بازدید : مرتبه
تاریخ : شنبه 25 تیر 1390



آماده ساختن کودک براى دبستان یعنى در وى نسبت به کتاب خواندن، معلم و دانش‌آموز بودن، ایجاد علاقه و شوق کردن. بارى نقش پراهمیتى در این مقصود ایفاء مى‌کند و مربیان مى‌توانند از آن بهرهٔ فراوان گیرند.

کودک از طریق بازى و ضمن بازى طرز رفتار با همسالان و بزرگسالان را مى‌آموزد، به نظم و ترتیب و رعایت مقررات عادت مى‌کند، مبارزه با دشوارى‌ها را فرا مى‌گیرد، جوانه‌هاى استقلال رأی، ابتکار و آفرینندگى در وى رشد و پرورش مى‌یابد. آداب معاشرت و همکارى دوستانه را یاد مى‌گیرد و همهٔ اینها او را براى ورود به محیط دبستان آماده مى‌سازند.

'دبستان' بازی، 'کتابخانه' بازی، 'اردو' بازى و امثال آن علاقه‌مند ساختن نوآموزان آینده به مدرسه و ایجاد شور و شعف در آنان نسبت به تحصیل و آموزش کمک مى‌کند و مورد استفادهٔ مربیان تربیت کودک قرار مى‌گیرد. در این بازى‌ها تصوّرات کودکان از مدرسه، از وظایف یک دانش‌آموز، از معلم و همچنین خواسته‌ها و آرزوهاى خود آنان منعکس مى‌گردد. بدیهى است به هر میزان که معلومات کودکان در مورد دبستان و معلم و دانش‌آموز بیشتر باشد، بر محتواى بازى‌ها افزوده خواهد گشت و بازى‌ها براى بازیکنان جالب‌تر و جاذب‌تر خواهند بود

نکتهٔ شایان توجه اینجا است که تنها اطلاعات و معلومات کودکان گروه آمادگى دربارهٔ مدرسه و معلم و دانش‌آموز نمى‌تواند محرک و مشوّق آنها در برپائى بازى‌هاى ابتکارى باشد. به‌منظور تشکیل چنین بازى‌هائى باید آنان را با پدیده‌هائى آشنا ساخت که بر احساسات آنها اثر بگذارد. مثلاً یک دانش‌آموز فعّال در دبستان چه کارهائى انجام مى‌دهد؟ شاگرد اول چه خصوصیاتى دارد (از لحاظ درس و کار اجتماعی)؟ کدام عده از دانش‌آموزان مورد احترام معلمان و کارکنان دبستان هستند؟ و غیره. گاهى یکى از دانش‌آموزان دربارهٔ امور جالب دبستان، رفتار دانش‌آموزان باهم، کمک دانش‌آموزان زرنگ به عقب‌ماندگان، شرکت دانش‌آموزان در کارهاى اجتماعى و کمک به بزرگسالان براى کودکان گروه آمادگى صحبت کند و ذوق و شوق آنان را برانگیزد، تأثیر بسیار به‌جاى خواهد گذارد. به این ترتیب براى برپائى بازى‌هاى ابتکارى که موضوع آنها مدرسه باشد در آنان زمینه پیدا مى‌کند. همچنین مى‌توان به هنگام تابستان کودکان گروه آمادگى را به دیدار یک اردوى تربیتى برد و آنان را با زندگى افراد اردو، فعالیت و استراحت آنها در اردوگاه آشنا ساخت. در نتیجه این آشنائى بازى‌هاى بعدى آنها مضمون غنى‌ترى پیدا خواهد کرد و اندیشه‌هاى جدید در آن پدیدار خواهد شد. مثلاً اگر در 'اردو' بازى پیشین، تنها صف کشیدن، قرائت گزارش، رژه رفتن و مسابقات ورزشى مورد علاقهٔ کودکان بود، حالا فعالیت‌هاى دیگر اردو مانند ایجاد اتاق خردسالان، کارگاه تعمیر بازیچه‌ها، صحافى کتاب‌ها نیز به آن علاوه مى‌گردد. معلوماتى را که کودکان ضمن گردش‌ها و بازدیدهاى هدف‌دار به‌دست مى‌آورند مى‌توان با قرائت کتاب‌هائى در همان زمینه‌ها تکمیل کرد.

آموزگار در جریان بازى‌هائى که موضوع آنها دبستان است، بازیکنان را در اجراء نقش خود هدایت مى‌کند و ضمن پرسش‌هاى کمکى معلومات آنها را به یادشان مى‌آورد. مثلاً یادآور مى‌شود که در مدرسه بچه‌ها علاوه بر درس کار هم مى‌کنند، به ورزش هم مى‌پردازند. در آن‌صورت بازیکنان 'مدرسه' بازی، خود آنها سالن ورزش و کارگاه تعمیرات نیز به‌وجود مى‌آورند و 'دانش‌آموزان' براى راهپیمائى و یا جمع‌آورى گل‌ها براى مجموعهٔ گُل خشک فرستاده مى‌شوند.

نظارت بر بازى کودکان به آموزگار امکان مى‌دهد تا نقصان معلومات کودکان را از محیط مدرسه مشخص سازد و در برنامه‌هاى آیندهٔ خود در رفع آن نواقص بکوشد.

براى جالب‌تر ساختن 'دبستان' بازی، از دانش‌آموزان کلاس اول که اکثراً به مهمانى گروه آمادگى کودکستان مى‌آیند کمک گرفت. اینها ضمن اجراء نقش دانش‌آموز در بازى کودکان را با مقررات کلاس، رفتار معلم و رفتار نوآموزان آشنا مى‌سازند. مثلاً دانش‌آموز کلاس اول که با علاقه‌مندى در 'دبستان' بازى شرکت جسته است به یکى از 'دانش‌آموزان' چنین مى‌‌گوید: 'حرف نزن، زیرگوشى پچ‌پچ نکن، هر وقت سؤال کردند، جواب بده. توى کلاس ما اگه کسى حرف بزنه خانم معلم دیگه از او درس نمى‌پرسه. هر کى هم مى‌خواد بره بیرون، باید دستشو بلند کنه و اجازه بگیره.'

گاهى شرکت مربى در بازى مفید خواهد بود و او از طریق نقشى که بر عهده مى‌گیرد مى‌تواند بازى را پیشرفت داده و تازه‌هائى به آن بیفزاید. مثلاً هرگاه مشاهده کند که درسى به شکل یکنواخت و به مدت زیادى به طول مى‌انجامد و 'معلم' که سخت سرگرم کار خویش است، خستگى و دلزدگى 'دانش‌آموزان' را احساس نمى‌کند، در آن‌صورت نزد 'معلم' رفته مى‌گوید:

'ببخشید، من معلم آواز هستم، از روى ساعت حالا موقع درس من است. خوب است به دانش‌آموزان ده دقیقه تنفس بدهید که بعداً سر درس آواز بیایند' . معلم بدین کار رضایت مى‌دهد. بازى دوباره گرم مى‌شود و سمت تازه‌اى پیدا مى‌کند.

بازی، بیانگر علاقهٔ کودکان است به آنچه که به تصور مى‌آورند و در عین‌حال این علاقه را افزون مى‌سازد. کودکان دوست دارند که آن وجد و شعف و شگفتى و حیرتى که هنگام آشنائى با یک پدیده، یک واقعیت و یک حادثه احساس کرده‌اند، دوباره و سه‌باره تکرار شود. علاقهٔ شدید آنها به بازى‌هاى 'اول مهر (۱)' ، 'جشن الفبا (۲)' ، 'کارگاه دبستان' ، 'مسابقه در ورزشگاه' گویاى این امر است. آنها طى سال این وقایع را در بازى‌هاى گوناگون خود منعکس مى‌سازند. ضمناً این انعکاس تصویر ساده واقعیت آشنا نیست، بلکه ترکیبى است بغرنج و پیچیده از پدیده‌هاى واقعى آمیخته با تخیّلات کودکانه.

(۱) اول مهر روز گشایش مدارس است و در این روز مراسم ویژه‌اى برگزار مى‌گردد. نوآموزان همراه با اولیاء خود با دسته‌هاى گل در این مراسم شرکت مى‌کنند.

(۲) جشن الفبا مراسمى است که نوآموزان پس از پایان کتاب الفبا برپا مى‌کنند. در این جشن آنها ضمن سپاسگزارى از 'الفبا' با آن خداحافظى مى‌نمایند.

کودکان در جریان بازى غالباً ناقص بودن معلومات خود را دربارهٔ مدرسه احساس مى‌کنند و خواهان کسب آگاهى بیشترى هستند و از این‌رو هنگام بازدیدهاى بعدى از دبستان‌ها و ملاقات و صحبت با دانش‌آموزان ابراز تمایل مى‌کنند که دفترها و کتاب‌هاى آنها را ببینند و دربارهٔ اردوگاه‌هاى تربیتى و محفل‌هاى هنرى از آنها پرسش کنند. غالب اوقات کودکان با پرسش‌هائى از هم معلومات خود را دربارهٔ مدرسه تکمیل مى‌کنند: 'ساسان تو داداشت مدرسه میره، بگو ببینم چه‌جور درس میخونه؟' ، 'مادر ناهید معلمه، ازش بپرسیم که مادرش چه‌جورى تو کلاس درس میده' . و برخى نیز اطلاعات خود را در اختیار دوستان مى‌گذارند: 'معلم آرام درس میده، داد و بیداد نمیکنه' ؛ 'معلم باید خیلى عاقل باشه تا بتونه به بچه‌ها درس یاد بده' ؛ 'بچه‌ها تو کلاس باید به درس خوب گوش کنند تا معلم مجبور نشه صد دفعه تکرار بکنه' .




طبقه بندی: اموزشی، 
ارسال توسط م منصوری
آرشیو مطالب
نظر سنجی
شماچه راه های را برای افزایش اطلاعات آموزگاران مفید تر میدانید





امکانات جانبی

شارژ ایرانسل

دانلود

دانلود

دانلود

قالب وبلاگ

اخبار سینما

خرید پستی

شادشاپ

فروشگاه اینترنتی ایران آرنا